Autobusy, pociągi i punkty ładowania w całej Litwie

Odjazdy w dni robocze koncentrują się w największych miastach

Najprostszą miarą poziomu obsługi jest liczba odjazdów transportu publicznego w dzień roboczy. Samorząd miasta Wilna ma ich 227 091, a Kowno – 121 394, podczas gdy typowy samorząd ma ich zaledwie 1 855. Różnica jest tak duża, że obraz kraju to w dużej mierze obraz kilku miast.

Wielkość ludności w dużej mierze tłumaczy ten porządek. Samorząd miasta Wilna ma 607 404 mieszkańców, Kowno – 303 978, a Samorząd miejski Kłajpeda – 160 885, co czyni je najludniejszymi samorządami kraju, zaś na wykresie poniżej te same trzy otwierają zestawienie odjazdów.

Obok tych miast na wykresie pojawiają się także trzy samorządy rejonowe: Rejon wileński, Rejon kowieński i Samorząd rejonu kłajpedzkiego. Liczba linii odjeżdżających z ich przystanków wynosi odpowiednio 148, 132 i 63, wobec mediany 46. Prawdopodobnym wyjaśnieniem jest sąsiedztwo dużego miasta, ponieważ linie obsługujące miasto zwykle przecinają otaczający je teren.

Przystanki opowiadają podobną historię, choć z pewnym zwrotem. Przystanków z odjazdami w dni robocze Kowno ma 814, a Samorząd miasta Wilna – 734, wobec mediany 166. Pod względem liczby przystanków na jednostkę powierzchni Kowno zajmuje miejsce 1 z 51, czemu sprzyja zwarte terytorium o powierzchni 157,0 km², podczas gdy duże samorządy rejonowe rozkładają przystanki na znacznie większych obszarach. Nie każdy samorząd ma wskaźnik transportowy, więc porównania obejmują tylko te samorządy, dla których taki wskaźnik istnieje.

W przeliczeniu na mieszkańca mniejsze miasta dobrze sobie radzą

Przeliczenie na liczbę mieszkańców zmienia kolejność. Pod względem liczby odjazdów na mieszkańca Kowno zajmuje miejsce 1 z 52, a Samorząd miasta Wilna – miejsce 2 z 52, więc Samorząd miasta Wilna nie oferuje każdemu ze swoich mieszkańców gęstszego rozkładu jazdy niż Kowno. Dalej plasują się dwa miasta umiarkowanej wielkości: Samorząd druckienicki, z 20 079 mieszkańcami, zajmuje miejsce 4 z 52, a Olita, z 50 741 mieszkańcami, zajmuje miejsce 5 z 52.

Każde z tych dwóch miast notuje więcej odjazdów na mieszkańca niż Rejon wileński, samorząd rejonowy otaczający stolicę. Ponieważ odjazdy liczy się na przystankach, a każdy samorząd ma własne przystanki na swoim terenie, samorząd, przez który przebiegają linie międzymiastowe, może wypaść dobrze bez gęstej obsługi lokalnej, dlatego rankingi najlepiej traktować jako wskazówkę, a nie werdykt.

Cena to odrębna kwestia. Taryfy autobusowe za standardowy przejazd dalekobieżny różnią się znacznie mniej niż poziom usług: typowy samorząd pobiera 10,2 €, przy czym Rejon święciański ma najniższą taryfę (5,8 €), a Samorząd rejonu janiskiego najwyższą (14,5 €).

Rozkłady niedzielne wyróżniają kurorty

Liczenie odjazdów w dzień roboczy ukrywa, ile oferty utrzymuje się w weekend. Stosunek odjazdów w niedzielę do odjazdów w dzień roboczy ma medianę 35%, co oznacza, że typowy samorząd oferuje w niedzielę tylko skromną część tego, co w dzień roboczy.

Wyróżniają się kurorty nadmorskie. Połąga zachowuje w niedzielę 98% swoich odjazdów z dnia roboczego, a Samorząd neryński zachowuje w niedzielę 86%, znacznie powyżej mediany. Obie to miejscowości, których liczba mieszkańców w lecie rośnie dzięki przyjezdnym, co pasuje do rozkładu, który niewiele zmienia się między dniem roboczym a niedzielą.

Zaskakującym przykładem jest Rejon solecznicki, gdzie niedzielne odjazdy sięgają 71% poziomu z dnia roboczego, co przekracza wynik 55%, który notuje Kowno. Na drugim końcu wykresu Samorząd mariampolski i Samorząd rejonu birżańskiego dzielą najniższy wskaźnik: w niedzielę kursuje tylko 10% odjazdów z dnia roboczego.

Kolej opiera się na kilku korytarzach

Odjazdów pociągów pasażerskich w dzień roboczy jest w kraju 1 622, a typowy samorząd ma ich zaledwie 4, wiele zaś nie ma żadnego. Kolej to usługa oparta na korytarzach, a nie na sieci równomiernie rozłożonej na mapie.

Samorząd miasta Wilna ma ich aż 265. Trzy samorządy z największą liczbą pociągów – Samorząd miasta Wilna, Samorząd rejonu trockiego i Rejon wileński – leżą wszystkie w jednym okręgu: Okręg wileński.

Małe miejscowości mogą być dobrze obsłużone koleją: stacji z pasażerskimi odjazdami Samorząd rejonu trockiego ma 9, a Rejon święciański – 6, w samorządach liczących zaledwie 34 863 i 21 459 mieszkańców. Samorząd druckienicki i Olita, z odpowiednio 20 079 i 50 741 mieszkańcami, nie mają pasażerskiej obsługi kolejowej.

Punkty ładowania: duże sumy w miastach, wysokie zagęszczenie w kurortach

Publicznych punktów ładowania jest w kraju 5 907. Samorząd miasta Wilna ma ich 2 027, a Kowno – 685, więc te dwa miasta skupiają dużą część łącznej liczby, czego można się spodziewać po liczbie ich mieszkańców.

W przeliczeniu na mieszkańca kolejność jest inna. Małe samorządy, do których przyjeżdża wielu gości, wyróżniają się na poniższym wykresie, wśród nich: Połąga, Rejon birsztański i Samorząd neryński. Najwyższe zagęszczenie, 5,55 ‰, ma Połąga. Stolica po uwzględnieniu liczby mieszkańców zajmuje miejsce 9 z 60, a Kowno – miejsce 13 z 60.

Szybkość ładowania różni się równie mocno jak zagęszczenie. Mediana udziału szybkich punktów ładowania wynosi 51,7%, ale Samorząd miasta Wilna ma ich 2 027, z czego szybkich jest tylko 16,9%, co daje udział poniżej mediany krajowej. Małe liczby sprawiają, że takie udziały są niestabilne: Samorząd retowski ma ich 24, wszystkie są szybkie, co daje udział 100,0%.